Γ.Ι. Θεοχάρης – Διευθυντής ΕΣΥ Γαστρεντερολόγος, ΠΝΠ Ρίου

Οξεία αιμορραγία ανώτερου πεπτικού

• Μη κιρσική: 80–160 ασθενείς / 100.000, θνητότητα 2–15%
• Κιρσική: λιγότερο συχνή, θνητότητα 10–20%

Αιτίες αιμορραγίας ανώτερου πεπτικού

• Πεπτικά έλκη
• Κιρσορραγία
• Άλλες αιτίες (Mallory-Weiss, κακοήθειες, αγγειοδυσπλασίες)

Ρόλος της ενδοσκόπησης

• Ανεύρεση αιτίου αιμορραγίας
• Επίσχεση αιμορραγίας
• Πρόληψη υποτροπής

Glasgow–Blatchford Score (GBS)

• GBS ≤ 1: δεν χρειάζεται εισαγωγή
• Πολύ χαμηλός κίνδυνος για υποτροπή ή θνητότητα 30 ημερών

Προ ενδοσκόπησης

• Αιμοδυναμική σταθεροποίηση
• Περιοριστική στρατηγική μετάγγισης (Hb <7 g/dL)
• Έγχυση ερυθρομυκίνης πριν την ενδοσκόπηση
• Αντιπηκτικά: διόρθωση πηκτικότητας, ενδοσκόπηση ασφαλής με INR <2,5
• Ασπιρίνη: συνέχιση σε δευτερογενή πρόληψη, διακοπή σε πρωτογενή

Προ ενδοσκόπησης σε κιρσορραγία

• Διασωλήνωση μόνο σε επηρεασμένη συνείδηση/αιματέμεση
• Αγγειοδραστικά φάρμακα (terlipressin, somatostatin, octreotide) για 2–5 ημέρες
• Αντιβιοτικά (ceftriaxone για 7 ημέρες σε κιρρωτικούς)
• Έγχυση ερυθρομυκίνης

Χρόνος διενέργειας ενδοσκόπησης

• NVUGIB: εντός 24 ωρών (early endoscopy), μετά από ανάνηψη
• Όχι επείγουσα (<12h), όχι πολύ επείγουσα (<6h): χειρότερα αποτελέσματα
• Σε κιρσορραγία: ιδανικά εντός 12 ωρών (μέγιστο 24h)

Επίδραση ενδοσκοπικής αιμόστασης

• Μειώνει: Διάρκεια νοσηλείας, Μεταγγίσεις, Ανάγκη για επείγουσα χειρουργική, Θνητότητα

Παράγοντες επιλογής μεθόδου αιμόστασης

• Τύπος & θέση βλάβης
• Βαρύτητα αιμορραγίας
• Εμπειρία ενδοσκόπου
• Διαθέσιμος εξοπλισμός

Ενδοσκοπικές μέθοδοι αιμόστασης

• Μηχανικές: clips, απολίνωση με δακτυλίους, stent
• Θερμικές: APC, heater probe, snare tip coagulation
• Εγχύσεις: αδρεναλίνη, σκληρυντικές ουσίες, fibrin glue
• Τοπικά: αιμοστατική σκόνη / gel
• Επιπλέον: doppler, ενδοσκοπικός υπέρηχος

Αποτελεσματικότητα μεθόδων

• Έγχυση μόνη της: λιγότερο αποτελεσματική
• Μηχανικές = θερμικές
• Συνδυαστική θεραπεία (αδρεναλίνη + μηχανική ή θερμική): καλύτερα αποτελέσματα

Υποτροπή αιμορραγίας

• 20% μετά ενδοσκοπική παρέμβαση (συνήθως σε 48–72 ώρες)
• 1η υποτροπή: επαναληπτική ενδοσκόπηση
• 2η υποτροπή: αγγειογραφία ή χειρουργείο

Ενδοσκοπική θεραπεία σε κιρσορραγία

• Οισοφαγικοί κιρσοί: απολίνωση (EVL) πρώτη επιλογή
• Γαστρικοί κιρσοί: έγχυση cyanoacrylate
• Εμμένουσα αιμορραγία: TIPS, BRTO ή προσωρινά stent

Συμπεράσματα

• Η οξεία αιμορραγία ανώτερου πεπτικού είναι επείγουσα κατάσταση με δυνητικά θανατηφόρα έκβαση
• Η ενδοσκόπηση πρέπει να γίνεται: Εντός 24 ωρών σε μη κιρσική, Εντός 12 ωρών σε κιρσορραγία
• Διπλή αιμόσταση = καλύτερα αποτελέσματα
• Σε υποτροπές: 2η ενδοσκόπηση → αγγειογραφία → χειρουργείο αν αποτύχει
• Οισοφαγικοί κιρσοί: απολίνωση
• Γαστρικοί κιρσοί: cyanoacrylate